Zon of geen zon…de zomerschool is er elk jaar weer!
Begin juli versieren de bloemenslingers opnieuw de halzen van de vrijwillige medewerkers van de SAS-Zomerschool55+ (Stichting Actieve Senioren Den Bosch). Door de felgekleurde kransen zijn de vrijwilligers van de school makkelijk te herkennen.
Ook dit jaar ging de SAS- Zomerschool van start met maar liefst 130 verschillende workshops en activiteiten in de weken van 8 juli tot en met 26 juli. Geen gewone school maar een school waar Brabantse gezelligheid voorop staat voor alle deelnemers. Dit jaar viert de zomerschool haar kristallen jubileum. Al 15 jaar is het project een succes in Den Bosch en omgeving.
De vrijwilligers maken het verschil
Op de hoofdlocatie Sociaal Cultureel Centrum De Biechten druppelen vrijwilligers, deelnemers en begeleiders van de activiteiten binnen. Eenieder krijgt een warm onthaal van vrijwilligers Riekie, Elly en Fia die vanachter de balie de coördinatie doen.
Zonder de vele vrijwilligers komt de zomerschool niet van de grond. Er zijn 23 gastvrouwen en –heren, die van alles regelen rondom de workshops.
Dan zijn er de vrijwilligers die de activiteiten begeleiden. Dit zijn mensen die van huis uit creatief zijn en graag een creatieve workshop willen geven. Of het zijn mensen met een uit de hand gelopen hobby die graag hierover willen vertellen. Zoals Aad Engelfried die de lezing ‘King Arthur en de Mysteries’ verzorgd. Ook zijn er gepensioneerde stadsgidsen die vrijwillig stadswandelingen doen.
Naast de bovengenoemde groep vrijwilligers zijn er ook nog de docenten die het hele jaar door workshops verzorgen voor seniorenverenigingen en die in deze weken de deelnemers hier kennis mee laten maken.
Het kernteam bestaat uit 9 personen die vanaf de eerste vergadering in januari tot en met de evaluatie eind augustus de zomerschool opbouwen en afbreken. Geregeld hebben de vrijwilligers een combifunctie. Zo ook kernteamleden Fia de Vos, tevens voorzitter van de Zomerschool en gastdocent en ook gastvrouw Riekie van de Wielen. Zij vertellen over hoe zij het verschil maken.
Fia de Vos
“Voor senioren bezorgen wij een zomers lichtpuntje.”
Fia de Vos uit Hintham is 68 jaar en voorzitter van de SAS- Zomerschool55+. Als trouwe en ervaren vrijwilliger ontving zij in april dit jaar een lintje en werd benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Sinds 1981 zet zij zich belangeloos in voor anderen en kent zij de fijne kneepjes van het vak van de vrijwilliger als geen ander. Hoe maakt zij als vrijwilliger het verschil voor mensen?“Ik denk doordat ik mogelijkheden schep voor mensen om elkaar te ontmoeten in een ongedwongen omgeving”, vertelt Fia enthousiast. “Ik geef hun de gelegenheid zinvolle activiteiten te ondernemen met anderen om zich heen. Ik denk dat ons vrijwilligerswerk bij de zomerschool veel mensen een zomers lichtpuntje bezorgt. Ze hebben iets om naar uit te kijken en om genietend op terug te kijken.”
Hoe is de SAS-Zomerschool ontstaan?
Fia is als doorgewinterde vrijwilliger bijna vanaf het begin betrokken geweest en heeft de SAS-Zomerschool al die jaren zien groeien. Ze vertelt over het ontstaan van de school.
“De zomerschool is ooit begonnen bij het ouderwerk van Divers, dat later is overgegaan in Farent”, legt Fia uit. “Tijdens de vakantieperiode zijn locaties gesloten en liggen de activiteiten stil zoals de bingo of danslessen. Docenten en familieleden zijn op vakantie. Divers heeft in 2010 samen met een aantal senioren bedacht activiteiten aan te bieden in vakantietijd.
Met 30 activiteiten in een week was de school kleinschaliger dan nu, maar het sloeg wel aan. Men had oog voor de senioren die thuiszaten en behoefte hadden om hun huis uit te komen voor een ontspannende activiteit waarbij zij ook anderen ontmoeten.
Na het tweede jaar van de zomerschool bleek er in de gemeente geen geld meer te zijn en moest Divers de activiteiten opgeven. Wij hebben als vrijwilligers in het eerste jaar nog met ondersteuning van Divers de school op subsidies gedraaid en daarna zijn we helemaal vrijwillig doorgegaan onder SAS. Het SAS was net een jaar begonnen toen wij aanhaakten.”
Riekie van de Wielen
De ijverige vrijwilliger in hart en nieren Riekie viert het ene jubileum na het andere in haar leven. Zij gaat haar elfde zomer in bij de zomerschool als vrijwilliger. Ze is 86 jaar, 63 jaar getrouwd en heeft twee dochters en vijf kleinkinderen. Samen met haar man is ze haar leven lang actief in verschillende verenigingen. Van carnavals-, jeu de boules- , koor-, bingo- tot aan de toneelvereniging. Bij de zomerschool is Riekie gastvrouw en coördinator. “Ik zet de spullen klaar voor de docent en ruim daarna ook op”, legt Riekie uit. “Ik ontvang de deelnemers, heet hen welkom en verzorg de koffie en de thee.” Riekie werkt ook de enquêtes uit, die deelnemers invullen na elk activiteit over hoe zij het vonden en wat er anders kan.
“Voor mij is het gewoon drie weken vakantie.”
Riekie was vroeg met pensioen en voelde zich buiten de maatschappij staan. “Ik wilde helpen”, aldus Riekie. “Zeker mensen die het nodig hebben, zoals destijds mijn moeder. Mijn moeder was alleen en ik wilde mensen zoals zij activeren om weer onder elkaar te komen. Ouderen missen hun kinderen en kleinkinderen en ik dacht: ik moet iets gaan doen! Ik ging eerst een activiteit doen als deelnemer en raakte zo enthousiast dat ik zelf gastvrouw wilde zijn.
De last-minute balieverkoper
Als we Fia mogen geloven kent Riekie heel senior-Den Bosch. Ze staat bekend als de last-minute verkoper aan de balie bij de Biechten. Daar hangen lijsten met de laatste plekken voor activiteiten waar mensen zich nog voor in kunnen schrijven.
“Vorig jaar heb ik ze allemaal verkocht, omdat ik iedereen de ervaring van de zomerschool gun. Ze durven mij niet te weigeren, ze kennen me.’ grapt Riekie.
Ook hangen er wachtlijsten voor de activiteiten die vol zitten. Riekie noemt de excursie Achter de coulissen van de Sint Janskathedraal als voorbeeld. “Voor die excursie hebben we een dikke reservelijst voor als er een deelnemer uitvalt”. Aldus Riekie. “Elk uur veranderen alle lijsten, die we dan steeds aanpassen. Dat is een enorme klus en dat gaat ook niet altijd even goed!”
“Ze durven mij niet te weigeren, ze kennen mij.”
Zomerse sneeuwbaleffect
Riekie schuift haar fanatisme niet onder stoelen of banken en stimuleert ook anderen om mee te helpen. Haar eigen man Bernard van de Wielen is nu gastheer bij de workshop Teken een portret. “Ik heb ook Elly binnengehaald als gastvrouw”, vertelt Riekie. “Ik zei tegen Elly, jij gaat helemaal niet met pensioen! Kom bij de Zomerschool.” Elly en Riekie zitten deze drie weken geregeld met elkaar aan de balie. Ze kennen elkaar van het koor waar zij samen zongen.
Elly: “Ik voel me gewaardeerd door de deelnemers. De zomerschool brengt gezelligheid. Het is een mooie club mensen.” De zus van Elly blijkt ook gastvrouw te zijn.
In een paar uur volgeboekt!
Van ooit dertig naar honderddertig verschillende activiteiten en 2100 geboekte workshops en excursies. Op de dag van de inschrijvingen, om tien uur in de ochtend, ging de website open. Ook in de Biechten konden mensen tot half één zich inschrijven. Binnen een mum van tijd waren veel activiteiten volgeboekt. “De inschrijvingen stroomden binnen”, zegt Fia trots.
Wie het programmaoverzicht heeft bekeken, weet dat het bomvol zit met workshops, presentaties en excursies. Fia: “We proberen zoveel mogelijk mensen tussen de 55 en 95 jaar te bereiken. Vóór corona hebben we nog de 500ste deelnemer gevierd en vandaag de dag zijn er ruim 700! Zij doen mee aan activiteiten op het gebied van kunst, cultuur, educatie, creativiteit en beweging. Er is voor ieder wat wils.
“Kunst, cultuur, educatie, creativiteit en beweging. Voor ieder wat wils.”
Populaire workshop
“Welke de populaire workshop zijn, is heel wisselend per groep”, vertelt Fia. “Het heeft natuurlijk te maken met wat mensen leuk vinden. En het hangt af van of je man of vrouw bent, jong of oud, actief of minder mobiel.
Een groep vrouwelijke deelnemers komt heel graag voor de creatieve workshops. Mozaïeken, speksteen bewerken en bonbons maken zijn heel snel uitverkocht. Het bloemenschikken zit ook altijd vol.
Onder de deelnemers zijn ook best wat fietsfanaten. We hebben leuke routes uitgezet zoals naar Cromvoirt, de Waterbuffelboerderij in Boxtel of de Kildonkse molen in Heeswijk. Sinds corona is het wandelen nog populairder dan ooit. De Bosche senioren zijn dol op wandelen. Alle wandelingen zitten vol, zoals de poëzie-wandeling: een toch langs diverse muurgedichten die op bijzondere plekken in de stad te bewonderen zijn.”
Een groep mannelijke deelnemers gaat graag op excursie. Zij vinden het leuk om ergens naartoe te gaan, iets meer te weten over het Jeroen Bosch Ziekenhuis of het werk van de klokkengieters.”
Fia noemt als een van de populairste excursie het bezoekje aan de Sint Janskathedraal. “Ik zou bijna zeggen dat het gek is, dat deze excursie weer vol zit”, grapt Fia. “Allemaal Boschenaren die bij wijze van spreken al honderd keer naar de Sint Jan zijn geweest. Alleen dit jaar mag je achter de schermen kijken, je komt op plekken waar je normaal nooit mag komen.
Ook zijn er sportieve senioren onder de deelnemers, die bijvoorbeeld gezellig gaan roeien op de Aa of suppen in het avondlicht. Oudere senioren luisteren graag naar verhalen zoals die over Mozart”. Fia zelf haalt haar moeder van 95 jaar regelmatig op voor de lezingen.
Toekomst van de SAS-Zomerschool
De toekomst ziet er volgens Fia hoopgevend uit voor de zomerschool. “De school is ooit uit noodzaak geboren. En elk jaar wordt steeds meer vanzelfsprekend dat tijdens de vakantiesluiting senioren ergens naartoe kunnen voor activiteiten, dat ze elkaar ontmoeten en van elkaar leren.
Ook het aantal deelnemers groeit elk jaar. We komen nooit tekort aan vrijwilligers. Wel hebben we meer jongeren nodig voor bijvoorbeeld de technische ondersteuning. Of vloggers en een vaste pr-medewerker zou ook fijn zijn. Meer activiteiten dan we nu aanbieden in drie weken gaat helaas niet. Wel kunnen we elk jaar het aanbod variëren met nieuwe workshops. Zo halen we volop nieuwe ideeën uit de evaluaties die deelnemers invullen.”
“Mijn droom is gek genoeg dat de zomerschool overbodig wordt.”
De grootste uitdaging voor Fia is om de groei te blijven managen en om elk jaar weer locaties te vinden die open willen blijven. De meeste locaties sluiten in de vakantieperiodes. “Mijn droom is gek genoeg dat de zomerschool overbodig wordt. Dat er het hele jaar door voldoende activiteiten zijn en locaties beschikbaar zijn zodat alles door blijft gaan, ook tijdens de vakanties.”
Voldoening
Ondanks dat zij soms als voorzitter hard moet werken om de vele ballen in de lucht te houden, geniet Fia van de sfeer die er tijdens de zomerschool hangt. Zij haalt voldoening uit haar werk. “Ik voel me zinvol, ben lekker bezig en kan iets doen met alle capaciteiten die ik heb.”
Voor Riekie is het doen van vrijwilligers werk heel simpel uit te leggen: ‘Ik geef mijn tijd en mijn energie aan anderen en ik krijg er veel dankbaarheid voor terug.”
Riekie onthult op de valreep haar geheim voor de tomeloze energie en de positieve wilskracht die zij als vrijwilliger uitdraagt: “gewoon gezond eten, niet zeuren en onthouden dat je humor op straat vindt. Om plezier te kunnen maken met leuke mensen hoef je niet ver te zoeken.”
